<p style="text-align: justify;">बीड : सकल ब्राह्मण समाजाचे नेते दीपक रणनवरे (Deepak Rananvare) यांनी जालना येथे विविध मागण्या संदर्भात उपोषणाला सुरुवात केली आहे. मात्र रणनवरे यांचे हे उपोषण स्टंट असल्याचे सांगत ब्राह्मण ऐक्य परिषदेचे संस्थापक अध्यक्ष बाजीराव धर्माधिकारी (Bajirao Dharmadhikari) यांनी रणनवरे यांच्यावर निशाणा साधला आहे. ब्राह्मण ऐक्य परिषदेचा या उपोषणाला पाठिंबा नसल्याचे देखील ते म्हणाले आहेत. रणनवरे यांनी केलेले आरोप खोडत दुसऱ्या समाजाचा नेता करतो म्हणून उपोषण करणे चुकीचे असल्याचे देखील म्हटलं आहे. रणनवरे उपोषण करून समाजाला अडचणीत आणत असल्याचं देखील धर्माधिकारी म्हणाले आहेत. (Brahman community Agitation) बाजीराव धर्माधिकारी एबीपी माझाशी बोलताना म्हणाले की, आपल्या माध्यमातून कळालं की ते उपोषणाला बसतायत. खरं तर उपोषण हे लोकशाहीनं दिलेलं, आपल्या भारतीय राज्यघटनेनं दिलेलं एक अस्त्र आहे, आयुध आहे. पण त्या आयुधाचा वापर कितीदा करायचा? कसा करायचा? कुठे करायचा? ह्याच्यासाठी विवेक जागृत असावा लागतो. उपोषणाला बसल्यानंतर सहानुभूती तर नक्कीच असते, कारण उपोषण एक त्याग मानलं गेलेलं आहे भारतीय संस्कृतीमध्ये. पण चुकीच्या वेळी बसायचं आणि विनाकारण एक स्टंट करायचा हे मला काही मनस्वी पटणारं नाहीये. त्याच्यामुळे त्या उपोषणाला माझा पाठिंबा नाहीये, असंही बाजीराव धर्माधिकारी म्हटलं आहे.</p>
<p style="text-align: justify;">तर दीपक रणनवरे <a title="बीड" href="https://marathi.abplive.com/beed" data-type="interlinkingkeywords">बीड</a> जिल्ह्याच्या दौऱ्यावर होते, त्यांनी असं सांगितलं की सरकारने परशुराम आर्थिक विकास महामंडळ दिलंय, मात्र त्याला निधी तो एखाद्या प्रभागाप्रमाणे दिलेला आहे. फक्त ५ कोटी निधी गेल्या अडीच वर्षात दिलाय आणि त्याचा जो लाभ आहे, तो केवळ ८ लाभार्थ्यांना झालाय या प्रश्नावर बोलताना बाजीराव धर्माधिकारी म्हणाले, मुळात भगवान परशुराम आर्थिक महामंडळ ही स्थापनाच देवेंद्रजींनी आणि महायुती सरकारने केली. जेव्हा जेव्हा दीपकराव उपोषणाला बसले, ते फक्त देवेंद्रजी मुख्यमंत्री असताना किंवा उपमुख्यमंत्री असतानाच बसलेले आहेत. दुसरा कोणी मुख्यमंत्री असताना एकाही बसलेले नाहीत आणि दोन वेळेला मी स्वतः माझ्या फोननी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचं बोलणं उपोषणकर्त्यांशी करून दिलेलं होतं आणि देवेंद्रजींनी, तत्कालीन उपमुख्यमंत्री अजित दादांनी, <a title="एकनाथ शिंदे" href="https://marathi.abplive.com/topic/eknath-shinde" data-type="interlinkingkeywords">एकनाथ शिंदे</a> यांनी ब्राह्मण समाजाला दिलेला शब्द पाळला आणि त्यांनी भगवान परशुराम आर्थिक महामंडळाची स्थापना केली आणि 'अमृत' महामंडळातून न वगळता हे स्वतंत्र महामंडळ दिलेलं आहे. त्याच्यामुळे सरकारने शब्द पाळलेला आहे.</p>
<p style="text-align: justify;">चर्चा कुठे होऊ शकते? जर तुम्हाला विनातारण, विनाकारण कर्ज पाहिजे, चर्चा होऊ शकते. योजनांची व्याप्ती वाढवायची आहे, नक्की चर्चा होऊ शकते. एखादं महामंडळ स्थापन होणं, त्याचं कार्यालय होणं, स्टाफ मिळणं इथपर्यंत ही प्रोसेस आतापर्यंत झाली आहे आणि मला वाटतं की कॅप्टन आशिष दामले एक सक्षम अध्यक्ष या महामंडळाला मिळालेले आहेत, थोडा वेळ दिला पाहिजे. कारण तूप खाल्लं की लगेच रूप येत नसतं. कधीच समाजाला कधी मिळालं नव्हतं, पण आज अमृतच्या पण फॅसिलिटीज मिळतायत आणि परशुराम आर्थिक महामंडळाच्या पण मिळतायत. आणि वेळ दिला पाहिजे आणि योजनांची व्याप्ती वाढवली पाहिजे, एवढं मला वाटतं.</p>
<p style="text-align: justify;">तर दोन वर्षांपासून ब्राह्मण समाजाचं शिष्टमंडळ हे मुख्यमंत्र्यांना भेटण्यासाठी वेळ मागतंय, मात्र तो वेळ दिला जात नसल्याचा आरोप देखील रणनवरे यांनी केलाय, या प्रश्नावर बोलताना बाजीराव धर्माधिकारी म्हणाले, अतिशय चुकीचं आहे. स्वतः दीपक रणनवरे दोन-तीन वेळेस आमच्या समवेत मीटिंगला होते. ज्या ज्या वेळेस सरकारला वेळ मागितला गेला, त्या त्या वेळेस ब्राह्मण समाजाच्या शिष्टमंडळांना, वेळ संघटनांना दिलेला आहे. आता ते विरोधी पक्षात आहेत, ते स्वतः उद्धव बाळासाहेब ठाकरे पक्षाचे आहेत आणि त्यांना फक्त देवेंद्रजींवर आरोप करणं किंवा आमच्या महायुतीच्या पदाधिकाऱ्यांवर, सत्तेवर आरोप करणं हे त्यांचं त्यांचं राजकीय महत्त्व असू शकते.<br />पण माणसाने कधीही असत्य बोललं नाही पाहिजे, किमान दीपकरावांनी तरी असत्य नाही बोललं पाहिजे. वेळ तर दिला जातो. वेळ दिल्यामुळेच महामंडळची स्थापना झालेली आहे. त्याचे मिनिट्स सरकारकडे उपलब्ध आहेत, फोटोग्राफ्स आहेत, व्हिडिओज आहेत, असं काही नाही... वेळ दिला जातो.</p>
<p style="text-align: justify;">तर महामंडळ होऊन अडीच वर्ष झालेले आहेत, मात्र आपण जर बघितलं तर प्रशासकीय सदस्यांची नियुक्ती देखील झाली नसल्याचं ते म्हणालेत या प्रश्नावर बाजीराव धर्माधिकारी म्हणाले, नाही, महामंडळची घोषणा होऊन दीड वर्ष झाले. २०२४ च्या विधानसभा निवडणुकांची आचारसंहिता लागण्यापूर्वी महामंडळाची स्थापना झाली आहे. आणि निवडणुकीत दोन-तीन महिने गेले, परत नगरपरिषदेची आचारसंहिता, महापालिकांची झाली, तसा एक क्वालिटी टाईम महामंडळाला वाढीसाठी मिळालेला नाही. पण एक चांगलं सुसज्ज असं कार्यालय महामंडळाचं होऊ शकलेलं आहे, स्टाफ मिळालेला आहे आणि महामंडळामध्ये सगळे प्रशासकीय अधिकारी त्या बॉडीवरती आहेत. आणि निश्चितपणाने त्याचे गेटवे असतील, ॲप असतील आणि ही व्याप्ती तळागाळात भविष्यामध्ये रुजेल आणि एक मोठं महामंडळ होईल, असा मला तरी नक्की हा विश्वास आहे.</p>
<p style="text-align: justify;">या उपोषणाचा नेमकं संदर्भ कसा लावता येईल? कारण आता इतक्या सगळ्या गोष्टी झालेल्या आहेत, मग दीपक रणनवरे यांचं उपोषण का होत असावं? या पत्रकाराच्या प्रश्नावर बाजीराव धर्माधिकार म्हणाले, ही कॉपीकॅट संस्कृती निर्माण झाली आहे. दुसऱ्या समाजाचा एक नेता करतोय, मग आपण पण त्याला कॉपी करायचं, ही एक कॉपीकॅट संस्कृती आहे. पण प्रत्येक समाजाच्या मागण्या ह्या वेगळ्या असतात. कुठल्या समाजाला... समाजबांधवांना आरक्षण पाहिजे, कोणाला संरक्षण पाहिजे, कोणाला आर्थिक संरक्षण पाहिजे. तर ब्राह्मण समाजाला आर्थिक संरक्षणाची गरज आहे आणि म्हणून एकजूट समाज, सक्षम समाज, स्वाभिमान समाज निर्माण व्हावा म्हणून आम्ही सुद्धा परळीला 'ब्राह्मण ऐक्य परिषद' घेतली होती की जेवढ्या काही संघटना आहेत... पक्ष, गट सगळं भेद विसरून एक मनाने यावं आणि एकजूट समाज निर्माण व्हावा. आणि त्याला फलितपण मिळालं. स्वतः देवेंद्रजींनी, अजित दादांनी त्या ब्राह्मण ऐक्य परिषदेमध्ये व्हिडिओ संदेश दिले आणि जो समाजाला दिलेला शब्द होता, त्यांनी तो पाळलेला आहे आणि इथून पुढची जी वाटचाल आहे, प्रश्न तर निश्चित असतात, पण सगळं नैराश्य सरकारवर काढायचं, सत्तेवर काढायचं हे काही योग्य नाही. कारण प्रत्येक समाजामध्ये सक्षम... आपल्याला स्वयंसिद्ध झालेले कर्तृत्ववान मंडळी असते, तशी ब्राह्मण समाजात सुद्धा आहे. आणि ह्या ज्या योजना आहेत, ह्या काही अनुदानित योजना नाहीयेत, ह्या सबसिडीज योजना असतात... अमृत असेल, कुठलेही आर्थिक महामंडळ असेल, परशुराम महामंडळ असेल.</p>
<p style="text-align: justify;">एखाद्या बँकेत थ्रू एलओआय (LOI) दिला जातो, कर्ज दिलं जातं आणि त्याचा जो व्याजाचा परतावा आहे, जर हप्ते रेग्युलर झाले व्यवसायातून, तर तो व्याजाचा परतावा ते महामंडळ त्या लाभार्थ्याला देतं. त्याच्यामुळे हे विनाकारण आणि विनातारण कर्ज मिळावं, 'दे रे हरी पलंगावरी' असं काही होणार नाही. आपल्याला आपलं कर्तृत्व सिद्ध करावं लागेल. एक कॅपिंग असते, म्हणजे ५ लाखांपर्यंत तारण लागणार नाही, ५ लाखाच्या पुढे तारण लागतं. हा, ह्या गोष्टी चर्चेतून सुटू शकतात की दुसऱ्या आर्थिक महामंडळाला तारण नाहीये, तर मग इथं तारण का? ही गोष्ट टेक्निकल आहे, ह्याच्यावर चर्चेतून मार्ग निश्चितपणे निघू शकतात. पण हे उपोषणाचं आयुध म्हणजे समाजाला विनाकारण अडचणीत आणण्यासारखं आहे.</p>
<p style="text-align: justify;">पुढे बोलताना बाजीराव धर्माधिकारी म्हणाले, मुळात निधी किती आहे याच्यापेक्षा त्याचा वापर काय झालाय हे पण तुम्ही तपासा. अमृतला १००-१०० कोटी रुपये दरवर्षी सरकार निधी देतं. वापर किती मार्च एंडला पैसे भरावे लागतात आणि परत पुन्हा वापस कसे घ्यावे लागतात, हे पण बघा. आता हे उपोषण करतायत, त्यांनी ईडब्ल्यूएस (EWS) ची काय जनजागृती केली आहे का? त्यांनी कधी ईडब्ल्यूएससाठी गावोगावात कॅम्प घेतलेत का संघटनेच्या वतीने? कारण दोन महिन्यांपूर्वी... दोन वर्षांपूर्वी मी एक वितरणाची यादी बघितली ईडब्ल्यूएसची, २०० लोकांचं सिलेक्शन झालं असेल तर त्यात ५ सुद्धा ब्राह्मण समाजातील कॅन्डिडेट नव्हते. ही शोकांतिका आहे. ह्याचा आत्मपरीक्षण सर्वांनीच केलं पाहिजे. एकट्या कोणाची ही जबाबदारी नाहीये. पण ईडब्ल्यूएसची जनजागृती होणं, स्कीमची जनजागृती होणं, योजनांची... हे इस्टॅब्लिश झालेलं आता नवीन महामंडळ आहे. आज ५ कोटी मिळालेत, उद्या ५० मिळतील, १०० मिळतील. स्वतःची मोठी इमारत टोलेजंग होईल. असा आशावाद ठेवला पाहिजे, सकारात्मक राहिलं पाहिजे समाजाने.</p>
<p style="text-align: justify;">सरकारशी चर्चा न करताच हे उपोषण केलं जातंय असं वाटतंय का तुम्हाला? याबाबत बाजीराव धर्माधिकारी म्हणाले, मुळात सरकारला चर्चा तर नंतरचा भाग आहे, तुम्ही महामंडळाच्या अध्यक्षांसोबत वर्षभरात २०० फोटो तर तुमचे असतील दामले साहेबांसोबत, तुम्ही मग कस काय उपोषणाला... जेव्हा तुमच्याकडे अध्यक्ष म्हणून ते कधीही उपलब्ध आहेत दामलेजी. आणि पुण्याच्या ऑफिसमध्ये ते वेळ देतात, समाजबांधवांना भेटतात. आणि कॅप्टन आशिष दामले यांच्या माध्यमातून ब्राह्मण समाजाला एक सक्षम आणि बुद्धिजीवी असा नेता मिळालाय, असं तरी माझं व्यक्तिगत मत आहे. त्यांना वेळ दिला पाहिजे. ते चांद्यापासून बांद्यापर्यंत फिरतायत, संघटन करतायत. आणि महायुती सरकारचा दुवा म्हणूनच समाजाशी संवाद करतायत. त्यामुळे थेट सीएम साहेबांनीच भेटावं, डेप्युटी सीएम साहेबांनीच भेटावं हा जो बालहट्टच म्हणावा लागेल. कारण जेव्हा कॅप्टन आशिषजी दामले साहेब उपलब्ध आहेत, अमृतचे एमडी विजय जोशी साहेब उपलब्ध आहेत सदैव, तर उपोषणाची गरज भासू नये, त्यांच्याशी संवाद करावा आणि ते वरिष्ठांना सांगतील. काही गोष्टी जर त्याच्यात कमतरता, उणीव असेल तर नक्की सांगतील ते.</p>
<h2 style="text-align: justify;"><strong>ब्राह्मण समाजातर्फेही उपोषण</strong></h2>
<p style="text-align: justify;">ब्राह्मण समाजाच्या प्रलंबित मागण्यांसाठी आणि विविध प्रश्नांकडे शासनाचे लक्ष वेधण्यासाठी कालपासून (२९ ऑगस्ट) जालन्यातील महात्मा गांधी चमन येथे बेमुदत उपोषण सुरू करण्याची घोषणा कार्यकर्ते दीपक रणनवरे यांनी केली आहे. परशुराम आर्थिक विकास महामंडळाची स्थापना दोन वर्षांपूर्वी झाली असली, तरी अद्याप पुरेसे कर्मचारी नियुक्त करण्यात आलेले नाहीत. या महामंडळासाठी सरकारने १,००० कोटी रुपयांचा निधी तात्काळ मंजूर करावा, ही रणनवरे यांची मुख्य मागणी आहे. यापूर्वीही त्यांनी महामंडळाच्या विविध मागण्यांसाठी दोन वेळा आंदोलने केली आहेत.</p>
<p><iframe title="YouTube video player" src="https://www.youtube.com/embed/a5B0FhXuLoY?si=2nomMjLreu4snDcI" width="560" height="315" frameborder="0" allowfullscreen="allowfullscreen"></iframe></p>